Bilgisayarınızı yeniden baslatın ve BIOS ili ilgili bilgilerin verildiği ekranla(bilgisayar açılırken karşınıza ilk cıkan ekran) karşılaşınca BIOS ana menüsü ile karşılaşıncaya kadar DEL tuşunu basılı tutun.


Yukarıdaki resimde de görüleceği üzere basılı tutulması gereken tuş BIOS üreticisine göre farklılıklar arzetmektedir. Dolayısıyla ekranın alt bölümü dikkatle izlenmeli ve sizin bilgisayarınız için geçerli olan tuş basılmalıdır. Mesela bu bilgisayarda DEL tuşu yerine F2‘ya basılması gerekiyor. Şayet hangi tuşa basmanız gerektiği konusunda emin olamazsanız bir önceki resimde de görebileceginiz gibi açılan bu ekran genellikle BIOS üreticisi hakkında bilgi verecektir. Bu üretici ismini bir kenara not edip şu baglantıyı takip ederseniz sizin bilgisayarınız için basılması gerekli tuşu bu sayfadan bulabilirsiniz.

Şayet doğru tuşu basılı tuttuysanız daha sonra karşınıza BIOS ana menüsü çıkacaktır. Yine aşağıdaki resimlerden de görüleceği üzere bu menü BIOS üreticisine göre değişiklik arzetmektedir






Ana menüde iken yapmanız gereken “Boot” yazılı seçenek mevcut ise buraya, eğer bu seçenek mevcut değilse “Advanced” yani gelişmiş BIOS ayarlarına gitmek ve yine buradan Boot ayarlarını bulmak olmalı. BIOS ekranı İngilizce olacağı için bakmanız gereken kelimeler Advanced Options, Features ya da Settings gibi kelimeler olmalı. Bu ekranda farenizi kullanamayacağınız için ekranı sağ-sol-aşağı-yukarı ok tuşlarını kullanarak dolaşabilirsiniz. Seçtiğiniz ayarın detaylarını görmek için de ENTER tuşuna basmanız gerekmektedir.





Kendi bilgisayarınızın boot ayarlarına girdiğinizde aşağı yukarı neyle karşılacağınızı anlayabilmeniz için yukarıya değişik örnek resimler koyduk. Ekranda seçim yaparken ya da aygıtların boot sırasını değiştirirken yapmanız gerekenler farklılık arzedecektir. Ancak genel kural ok tuşları ile mevcut aygıtın üzerine gitmek; ya ENTER tuşu ile aygıtı seçerek açılan yeni pencerede aygıtın sıralamasını degiştirmek ya da oklarla aygıt seçildikten sonra (+ ve - ) ile ya da (F5 ve F6) ile mevcut aygıtı aşağı yukarı taşıyarak yeni sırayı ayarlamaktır. Şayet bu tuşlar işinizi görmezse ekranın sağ tarafında yazılı olan başka tuş sınıfları denenmelidir.



Yukarıda izah edildiği üzere boot sıralaması değiştirildikten sonra yapılan değişikleri kaydedip BIOS’tan çıkmanız gerekmektedir. Klavyenizdeki F10 tuşuna basmak ve açılan onay ekranında Yes seçeneği seçili iken(sağ-sol okuyla ya da boşluk tuşuyla seçiminizi yapabilirsiniz) ENTER tuşuna basmak neredeyse bütün BIOS çeşitleri için geçerli olan bir kuraldır.



Yeni ayarlar kaydedilip BIOS’tan çıktığınızda bilgisayarınız yeniden başlatılacak ve eğer sürücünüzde CD takılı ise karşınıza yukarıdaki uyarı gelecektir. Herhangi bir tuşa basmanız halinde de CD’nizin içeriği belleğe alınacak ve bilgisayar CD’den başlatılmaya çalışılacaktır.

UYARI: BIOS ayarlarında bilmediğiniz değişiklikleri yapmak bilgisayarınızın performansını düşürebileceği gibi bilgisayarınızı tamamen kullanılamaz hale de getirebilir. Bu yüzden emin olmadığınız hiçbir ayarı değiştirmemenizi, ekrana anlamadığınız bir uyarı çıktığında ise ESC tuşuna basarak yanlışlıkla yapmış olabileceğiniz ayarları kaydetmeden BIOS’tan çıkmanızı tavsiye ederiz.

Windows XP formatlaması ve yeni işletim sistemi kurulması ile ilgili yazılarımızda bilgisayarın CD’den başlatılması gerektiğini belirtmiş ancak konunun detayına inmemiştik. Bu yazımızda BIOS hakkında genel bir bilgi verdikten sonra bilgisayarın CD’den nasıl başlatılacağını izah etmeye çalışacagız.
IBM klavuzuna göre BIOS, İngilizce “Basic Input-Output System” (Temel Giriş/Çıkış Sistemi) kelimelerinin baş harflerinden oluşturulmuş bir kelimedir. Temel olarak bilgisayarın ilk açılması esnasında çalışan aygıt yazılımını(bellenim) ifade eder. BIOS’un ilk fonksiyonu bilgisayarda mevcut bulunan donanımları(klavye,fare, monitör, sabit disk ya da CD/DVD yazıcısı gibi) tesbit etmek ve bunları kullanıma hazırlamaktır. Bunun amacı ise bilgisayarda mevcut bulunan diğer yazılımların yüklenebilmesi, çalıştırılabilmesi ve kontrolün bilgisayara verilebilmesi için bilgisayarı düşük kapasite durumu adı da verilen konuma hazırlamaktır. Bu aşamaya “booting” ya da bilgisayarın başlatılması da denilebilir.

Normalde genel olarak varsayılan BIOS ayarlarına göre bilgisayarda önce disket sürücüsü, sonrasında ise sırasıyla sabit disk ve CD ve DVD sürücülerinde var olan yazılımlar belleğe yüklenir. Disket sürücüsünde disk unutulduğu zaman Windows’un başlatılamaması ve uyarı mesajları verilmesi BIOS’un varsayılan ayarlarından kaynaklanmaktadır. Şayet disket sürücüsü boş ise BIOS mevcut sıralamaya göre sabit diske bakacak ve işletim sistemi orada mevcut olduğu için Windows başlatılacaktır. Ancak bilgisayar formatlanması esnasında BIOS sabit diskimizden once CD/DVD sürücümüze bakıp burda mevcut yazılımı belleğe aktarsın kı sabit diskimizi temizleyebilelim. Bunu yapabilmemiz için de BIOS ayarlarına girip bu sıralamayı değiştirmemiz gerekir.

BIOS ayarlarına girebilmemiz için yapmamız gereken işlemler bilgisayara göre farklılık arzedebilir. Ancak biz elimizden geldiğince bilgisayarınızın markasına bakılmaksızın bu işlemi nasıl yapabileceğinizi resimlerle anlatmaya çalışacağız.